Menu

Γιατί φοβόμαστε τους κλόουν;

Τους τελευταίους μήνες οι απρόσμενες νυχτερινές εμφανίσεις τους σε πάρκα και ερημικούς δρόμους έχουν σπείρει τον πανικό σε ΗΠΑ και Βρετανία. Οι επιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν το λόγο για τον οποίο μάς φαίνονται τόσο τρομακτικοί.

Υποτίθεται ότι ο ρόλος τους είναι να διασκεδάζουν μικρούς και μεγάλους σε τσίρκο, θεατρικές παραστάσεις και παιδικά πάρτι. Ωστόσο οι κλόουν προκαλούν φόβο σε πολλούς ανθρώπους κάθε ηλικίας – όπως άλλωστε διαπιστώνουμε τον τελευταίο καιρό και από τις μυστηριώδεις, τρομακτικές θεάσεις τους σε διάφορα ερημικά σημεία των ΗΠΑ και, πρόσφατα, της Βρετανίας. Ενδεικτικά, βάσει βρετανικής έρευνας του 2008 σε 250 παιδιά, όταν ένα περιβάλλον νοσοκομείου διακοσμείται με φιγούρες κλόουν, το αποτέλεσμα φαίνεται στα πιτσιρίκια κάθε άλλο παρά φιλόξενο.

Δεν φταίει μόνο ο κλόουν Pennywise, ο δαιμονικός ήρωας που μας «σύστησε» ο Stephen King μέσα από το βιβλίο του, It. Οι αιτίες είναι βαθύτερες, σύμφωνα με τους ειδικούς. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε πριν από λίγους μήνες στην επιθεώρηση New Directions in Psychology έδειξε ότι ένας χαρακτήρας με αμφιλεγόμενες προθέσεις προκαλεί φόβο. Και οι κλόουν είναι ανάμεσα σε αυτούς τους χαρακτήρες με τις αμφιλεγόμενες προθέσεις καθώς, όπως εξηγεί ένας από τους επικεφαλής ερευνητές, ο καθηγητής Ψυχολογίας Francis T. McAndrew, «είναι σκανταλιάρηδες, γεγονός που θέτει τους άλλους διαρκώς σε επιφυλακή. Όσοι αλληλεπιδρούν με έναν κλόουν στη διάρκεια της παράστασής του δεν ξέρουν αν ξαφνικά θα “φάνε” μια τούρτα στο πρόσωπο ή αν θα πέσουν θύμα κάποιας άλλης φάρσας που θα τους γελοιοποιήσει».

Ομως ο σημαντικότερος, ίσως, λόγος για τον οποίο οι κλόουν δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη είναι η εμφάνισή τους. Ειδικά αυτό το μόνιμο χαμόγελο, που δείχνει τρομακτικά αφύσικο. Σύμφωνα με τον Steven Schlozman, ψυχίατρο στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ: «Σε γενικές γραμμές ο εγκέφαλός μας ερμηνεύει τα χαμόγελα ως κάτι καλό. Από την άλλη όμως, όταν κάποιος χαμογελάει συνέχεια, καταλαβαίνουμε ότι κάτι δεν πάει καλά. Οι άνθρωποι που δεν αλλάζουν ποτέ συμπεριφορά, μας τρομάζουν». Ή αλλιώς οι κλόουν ακολουθούν, έστω και άθελά τους, την προτροπή «Χαμογελάτε, κάνει τους άλλους να ανησυχούν».

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Search