Menu

DNA τεστ: αξίζει να το κάνουμε;

Ένα καινούριο γονιδιακό τεστ «δείχνει» μεν πόσο θα ζήσουμε, χωρίς όμως να είναι απόλυτα ακριβές. Την ίδια στιγμή οι επιστήμονες τονίζουν τη σημασία άλλων τεστ, που μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη μιας νόσου.  

Εσείς θα θέλατε να ξέρετε πόσα χρόνια θα ζήσετε; Θα λειτουργούσατε διαφορετικά στη ζωή σας αν ξέρατε ότι θα φτάσετε τα 100 ή μόλις τα 50; Οι επιστήμονες από την ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα καινούριο τεστ αναλύοντας το γονιδιακό προφίλ των αιωνόβιων. Ειδικότερα, για τις ανάγκες της μελέτης αναλύθηκε το DNA συνολικά 801 ανθρώπων που έχουν υπερβεί τα εκατό χρόνια. Στη συνέχεια, οι ερευνητές το συνέκριναν με εκείνο νέων, υγιών εθελοντών. Αυτό που διαπίστωσαν είναι ότι οι αιωνόβιοι έχουν κάποια κοινά στοιχεία στα γονίδιά τους. Σύμφωνα με τους ίδιους τους ερευνητές, μια τέτοια γνώση θα τους βοηθήσει να βρουν θεραπείες για νόσους που σταματούν στη μέση το υπέροχο ταξίδι μας στη ζωή. Παρ' όλα αυτά, όσοι εκτιμούν ότι με αυτό το τεστ θα μάθουν πόσα χρόνια θα ζήσουν, απατώνται, αφού το ποσοστό ακρίβειας κυμαίνεται από 60% έως 85% (η μεγαλύτερη ακρίβεια γίνεται όταν οι υποψήφιοι βρίσκονται σε μεγάλη ηλικία).
Σύμφωνα με αρκετούς επιστήμονες, το γονιδιακό τεστ που δείχνει τη μακροζωία δεν υπάρχει λόγος να γίνει. Αντίθετα υπάρχουν άλλα τεστ που έχουν προληπτική αξία και αποδεικνύονται ιδιαίτερα σημαντικά. Όπως εξηγεί ο Στάθης Γκόνος, «υπάρχουν γονίδια τα οποία δείχνουν προδιάθεση μακροβιότητας, αλλά το να τα φέρει κανείς δεν σημαίνει ότι θα ζήσει πολλά χρόνια. Η μακροζωία είναι μια πολυπαραγοντική κατάσταση και εξαρτάται από τόσα πράγματα… Επιπλέον, τα γονίδια παίζουν ένα ρόλο της τάξης 25%-30%, οπότε ακόμα και αν τα γνωρίζαμε όλα δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε πρόβλεψη». Παρ' όλα αυτά, όπως τονίζει ο ειδικός, αυτή τη στιγμή υπάρχει νόημα ελέγχου άλλων γονιδίων με σκοπό να υιοθετήσουμε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και να προσέχουμε περισσότερο την υγεία μας. Για παράδειγμα, υπάρχουν τα γονίδια BRAC1 και BRCA2 που συνδέονται με κληρονομικότητα στον καρκίνο του μαστού. Η ανίχνευσή τους θα μας οδηγήσει έγκαιρα στο γιατρό για προληπτικές εξετάσεις πολύ νωρίτερα από την ηλικία των σαράντα.

Γονίδια που «δείχνουν» το έμφραγμα
Την ίδια στιγμή μια ελληνική έρευνα με την επιστημονική υπογραφή του γενετιστή Χρήστου Γιαπιτζάκη αποκαλύπτει πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε αν φέρουμε τα γονίδια που συνδέονται με έμφραγμα και εγκεφαλικό. Ο Έλληνας επιστήμονας μελέτησε εκατό ελληνικές οικογένειες με βεβαρυμένο ιστορικό. Ο ίδιος επισημαίνει για τα ευρήματα: «Έλεγξα δύο γονίδια, εκείνο της πήξης του αίματος (V Factor) και της προθρομβίνης σε γονείς που είχαν πάθει έμφραγμα ή εγκεφαλικό και περίπου το 50% από αυτούς έφεραν ένα από αυτά, τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό στο γενικό πληθυσμό είναι 10%. Αυτό είναι μια έμμεση απόδειξη ότι αν ελέγξουμε στοχευμένα με συγκεκριμένες εξετάσεις ανθρώπους με βεβαρυμένο ιστορικό, μπορούμε να προλάβουμε στους μισούς την εμφάνιση θρόμβωσης, κατάστασης που ίσως αποβεί μοιραία για τη ζωή τους». Σύμφωνα με τον κ. Γιαπιτζάκη η ανίχνευση των δύο γονιδίων θα έχει όφελος για τους ίδιους τους ασθενείς, αφού μπορούν να προλάβουν την εμφάνιση μιας κατάστασης επιζήμιας για την υγεία τους. «Συνήθως σε αυτούς τους ανθρώπους χορηγείται προληπτικά παιδική ασπιρίνη καθημερινά, υπό την παρακολούθηση παθολόγου ή αιματολόγου».

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ