Menu

Μπορεί το στρες να μας αρρωστήσει;

Οι επιστήμονες το συνδέουν ακόμα και με εμφάνιση καρκίνου του μαστού.

Φωτογράφος: Θανάσης Κρίκης

Πόσο επιβλαβές είναι το άγχος για την υγεία μας; Οι ειδικοί στον τομέα της ψυχο-ογκολογίας, οι οποίοι διερευνούν τους ψυχολογικούς, συμπεριφορικούς και κοινωνικούς παράγοντες που μπορεί να εμπλέκονται στην εμφάνιση καρκίνου, ισχυρίζονται ότι το άγχος ενδεχομένως να συμβάλει τόσο στην εμφάνιση μιας κακοήθειας όσο και στην εξέλιξη της θεραπείας της.

«Ο καρκίνος αναπτύσσεται όταν μεταλλάσσονται τα γονίδια που εμπλέκονται στη ρύθμιση της κυτταρικής διαίρεσης και του πολλαπλασιασμού καθώς και του προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου. Όταν κάποια γονίδια που ελέγχουν αυτές τις λειτουργίες απενεργοποιούνται, δημιουργείται ένα καρκινικό κύτταρο, το οποίο είναι ελεύθερο να διαιρείται αδιάκοπα και ατελείωτα», εξηγεί η ειδική στην Ογκοπλαστική Χειρουργική του Μαστού Δρ. Παρασκευή Λιάκου.

Και συνεχίζει: «Για τον καρκίνο του μαστού, έχουν ταυτοποιηθεί οι λεγόμενοι παράγοντες κινδύνου όπως η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, η πρώιμη εμμηνόρροια, η όψιμη εμμηνόπαυση, η χρήση αντισυλληπτικών, η ακτινοθεραπεία σε νεαρή ηλικία και ο τρόπος ζωής. Ο τελευταίος περιλαμβάνει καθημερινές συνήθειες και συνθήκες διαβίωσης, από τη διατροφή και τη φυσική άσκηση μέχρι τη χρήση ουσιών (καπνός, αλκοόλ) και την έκθεση στο διαρκές στρες. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που επιστημονικές μελέτες έχουν διερευνήσει το ρόλο του άγχους ή άλλων ψυχολογικών παθήσεων στην εμφάνιση του καρκίνου, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ενδέχεται το στρες στην καθημερινή ζωή να συνδέεται με αύξηση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού».

Αν και είναι φυσιολογικό μια γυναίκα να βιώνει, περιστασιακά, άγχος όταν βρίσκεται υπό ψυχική, σωματική ή συναισθηματική πίεση, η έκθεση σε υψηλά επίπεδα ψυχολογικού στρες είτε ξαφνικά είτε κατ’ εξακολούθηση για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη προβλημάτων υγείας, ψυχικών ή/και σωματικών. Χαρακτηριστικά, η απώλεια πολύ κοντινού προσώπου είτε σε νεαρή ηλικία είτε την τελευταία 5ετία, έχει συσχετιστεί σε κάποιες επιδημιολογικές μελέτες με αύξηση του κινδύνου του καρκίνου του μαστού.

Σύμφωνα με μια υπόθεση, το άγχος που προκαλείται από τέτοια γεγονότα μπορεί να επηρεάσει τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια και να προκαλέσει διαταραχές στο ενδοκρινικό σύστημα. Όταν δηλαδή η γυναίκα βιώνει οξύ ή χρόνιο άγχος, το σώμα της κατακλύζεται από ορμόνες απόκρισης – επινεφρίνη, νορεπινεφρίνη και κορτιζόλη. Υπό το χρόνιο στρες (ή το οξύ άγχος αρκετές φορές την ημέρα για μια χρονική περίοδο) το σώμα κατακλύζεται συνεχώς από αυτές τις ορμόνες.

Όπως διευκρινίζει η Δρ. Λιάκου, το υψηλό άγχος που συνοδεύεται από στρεσογόνα γεγονότα, αυξάνει τον κίνδυνο της καρκινογένεσης καταστέλλοντας το ανοσοποιητικό σύστημα.

Ακόμα, το στρες φαίνεται να οδηγεί και σε συμπεριφορές που προκαλούν καρκίνο. Για παράδειγμα, οι γυναίκες που βρίσκονται υπό την επίδραση άγχους μπορεί να ξεκινήσουν το κάπνισμα ή να το εντείνουν ή να υπερκαταναλώνουν αλκοόλ, οδηγώντας σε αλλαγές που είναι προ-φλεγμονώδεις και δημιουργούν συνθήκες προκαρκινογένεσnς. Άλλες γυναίκες σε περιόδους στρες παγιδεύονται σε ανθυγιεινά πρότυπα διατροφής, συμπεριφορά που είναι αποτέλεσμα των εκκρινόμενων ορμονών, και ασκούνται λιγότερο.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ